آکاایران: مجموعه: اخبار سیاست خارجی
تاریخ انتشار : یکشنبه, 19 مرداد 1399 10:11

 

الیوت آبرامز که با دیدگاه های نومحافظه کاری شناخته می شود، با حفظ سمت در امور ونزوئلا، جایگزین برایان هوک در گروه ویژه اقدام علیه ایران شد. انتصابی که با استقبال گروه ها و سازمان های حامی اسرائیل مواجه شده است. اگرچه ایران در واکنش به این اقدام گفته تفاوتی بین برایان هوک و الیوت آبرامز نیست. ترامپ در تلاش است تا از تجربه های سیاسی و دیپلماتیک آبرامز برای پیشبرد پروژه فشار حداکثری علیه ایران تا پیش از انتخابات ریاست جمهوری آمریکا و به خصوص موعد تحریم های تسلیحاتی ایران استفاده کند.  

 

«برایان هوک»، نماینده ویژه دولت آمریکا در امور ایران روز پنج شنبه اعلام کرد از سمتش کناره گیری می کند. الیوت آبرامز، دیپلمات ۷۲ ساله نیویورکی که با دیدگاه های نومحافظه کاری شناخته می شود، با حفظ سمت در مورد ونزوئلا، جایگزین او شده است. گروه ها و سازمان های آمریکایی یهودی و حامی اسرائیل از انتصاب نماینده نوین آمریکا در امور ایران استقبال کردند.

 

سخنگوی وزارت خارجه ایران در واکنش به این خبر گفت تفاوتی بین جان بولتون، برایان هوک و الیوت آبرامز نیست. به نظر می رسد که دولت ترامپ در تلاش است از تجربه های سیاسی و دیپلماتیک آبرامز برای پیشبرد و تشدید پروژه فشار حداکثری علیه ایران تا پیش از انتخابات ریاست جمهوری آمریکا و به خصوص موعد تحریم های تسلیحاتی ایران استفاده کند. وزیرخارجه آمریکا گفته است که کشورش پیش نویس قطعنامه ای در راستای تمدید نامحدود تحریم تسلیحاتی ایران در روز ۲۲ مرداد به شورای امنیت را  ارائه خواهد کرد.

 

برایان هوک نماینده دولت آمریکا در امور ایران روز پنج شنبه در مصاحبه با یک روزنامه آمریکایی از قصد خود برای استعفا از سمتش خبر داد. مایک پمپئو، وزیرخارجه آمریکا هم با صدور بیانیه ای از هوک تشکر کرد و گفت که او قصد دارد از سمتش کنار برود. پمپئو به نقش ادعایی هوک در آزاد شدن برخی از شهروندان آمریکایی که در ایران بازداشت شده بودند اشاره کرد. «مایک پمپئو»، وزیرخارجه آمریکا چند روز پیش در جلسه ای در مجلس سنا اذعان کرد که سیاست موسوم به کارزار فشار حداکثری به رغم محدود کردن درآمدهای نفتی ایران به اهداف اصلی خودش دست پیدا نکرده است.

 

برایان هوک یکی از معدود مقام های آمریکایی بود که از خانه تکانی های دستگاه سیاست خارجی آمریکا در امان مانده و بعد از اخراج «رکس تیلرسون» از سمت وزیرخارجه آمریکا سمتش را حفظ کرده بود. هوک، موضع گیری های بسیار تند و افراطی علیه ایران داشت و برای نمونه خواستار تمدید تحریم تسلیحاتی ایران بود، اما از ضرورت گفت وگوی مستقیم با تهران نیز سخن می گفت. روزنامه «نیویورک تایمز» نیز در این باره نوشت خروج هوک ۵۲ ساله هرگونه شانس باقی مانده برای دیپلماسی با ایران قبل از اتمام دوره اول ریاست جمهوری ترامپ را از بین خواهد برد.

 

روزنامه «واشنگتن پست» نیز بامداد جمعه به نقل از یک مقام ارشد سابق در دولت آمریکا نوشت از هوک خواسته شد که استعفا دهد تا مسوولیت شکست استراتژی واشنگتن علیه ایران، بر دوش وی بیفتد. این مقام ارشد پیشین که خواست نامش فاش نشود به این روزنامه گفت: «ایران محدودیت های غنی سازی، انباشت [اورانیوم] و توسعه سامانه های تامین را شکسته است. طبق تمام داده های تجربی، [وضعیت] کنونی از زمان [حضور آمریکا در برجام] بدتر است و آنها به طرز چشمگیری اقدامات بد خود را افزایش داده اند.» او سپس نتیجه گیری کرده: «اگر به زعم شما این استراتژی موفق بود، نمی دانم چرا باید نماینده خود را اخراج کنید.»

 

همزمان یک مقام آمریکایی دیگر تاکید کرد که ایران و ونزوئلا اولویت های این کشور هستند. «کیل براون» معاون سخنگوی وزیر امورخارجه آمریکا، در توییتر خود درباره محول شدن وظایف برایان هوک به «الیوت آبرامز» نماینده ویژه دولت آمریکا در امور ونزوئلا نوشت: ایران و ونزوئلا همچنان در صدر اولویت های وزارت خارجه و کاخ سفید باقی خواهند ماند. چند دهه تجربه در سیاست خارجی که الیوت آبرامز دارد، به پیشرفت تلاش های دیپلماتیک و سیاست خارجی ما کمک خواهد کرد.

 

چرا برایان هوک استعفا کرد؟

برایان هوک در راس کارگروه اقدام ایران، سیاست های اعلام نشده ای را در دستور کار قرار داد که به مرور زمان عملی نبودن آنها آشکار شد. استعفای هوک، دومین خروج یک مقام ارشد آمریکایی از دولت این کشور ظرف تنها دو روز محسوب می شود. قبل از او «استفان آکارد»، بازرس کل موقت وزارت خارجه آمریکا جدایی اش از دولت را اعلام کرده بود.

 

به گزارش خبرگزاری فارس، هوک ۵۲ ساله از زمانی که «رکس تیلرسون» به عنوان وزیرخارجه آمریکا منصوب شد در این وزارتخانه به عنوان مدیر دفتر برنامه ریزی های سیاسی به کار گرفته شد. بعد از اخراج رکس تیلرسون، برایان هوک یکی از معدود مقام های وزارت خارجه بود که توانست در دولت ترامپ باقی بماند. هنگامی که «مایک پمپئو» در مارس ۲۰۱۸ به وزارت خارجه آمریکا آمد، برایان هوک به نمایندگی از دولت دونالد ترامپ با کشورهای اروپایی درباره برجام مذاکره کرده و سیاست های دولت را برای آنها تشریح می کرد.

 

۱۶ اوت ۲۰۱۸، یعنی سه ماه بعد از خروج آمریکا از برجام، پمپئو اعلام کرد گروهی به نام «اقدام ایران» تشکیل داده و برایان هوک را به عنوان رئیس آن منصوب کرده است. وظیفه اصلی هوک در این سمت، طراحی سیاست هایی برای پیشبرد «کارزار فشار حداکثری» علیه ایران بود که از چند ماه قبل تر سیاست اصلی دولت ترامپ در قبال ایران اعلام شده بود. هوک در نخستین اظهارات خود بعد از تشکیل گروه اقدام ایران گفت: «هدف راهبرد نوین آمریکا در قبال ایران محافظت از امنیت ملی آمریکا، امنیت متحدان آمریکا و شریکان این کشور است.»

 

با آنکه محور بخشی از پیام هایی که برایان هوک درباره ایران مطرح می کرد دعوت به گفت وگو و مذاکره بود، بسیاری از تحلیلگران کارگروه اقدام ایران را مرکزی برای ایجاد نارضایتی در داخل ایران و ایجاد آشوب های خیابانی می دانستند. برایان هوک در ماه های بعد بر این تحلیل ها صحه گذاشت. مثلا او در زمان اغتشاشات آبان ماه به صراحت گفت که از این حوادث خرسند است و حتی وقایع داخل ایران را نتیجه برنامه ریزی های دولت ترامپ دانست. او روز ۲۰ آبان ماه در مصاحبه با رسانه دولتی بی بی سی گفت: «ما سعی کرده ایم از اعتراضات سال های گذشته که طی آنها حکومت ایران اجازه نداد معترضان با یکدیگر [از طریق اینترنت] ارتباط برقرار کنند درس بگیریم.

 

وقتی من در این سمت قرار گرفتم، فناوری هایی را در اختیار مردم ایران قرار دادیم که بتوانند در جریان اعتراضات با یکدیگر ارتباط برقرار کنند. ما راه های میان بر در اینترنت را نیز به مردم ایران ارائه کردیم و این راه ها به معترضان امکان داد که با یکدیگر ارتباط دارا باشند.»خشنودی هوک، البته زیاد دوام نیاورد؛ دولت آمریکا در ماه های بعدتر هر آنچه از کارزار فشار حداکثری در توان داشت را علیه ایران به کار گرفت، اما به هیچ نتیجه مشخصی دست پیدا نکرد، تا جایی که مایک پمپئو جمعه هفته گذشته به صراحت اعتراف کرد که این سیاست جز کاستن از درآمدهای نفتی ایران به هیچ هدف خود دست پیدا نکرده است. او مدعی شد: «تحریم ها به وضوح اثر داشته اند. آنها قابلیت رژیم برای کمک به حزب الله و شبه نظامیان شیعه در عراق را از بین بردند، ولی مشخصا به هدف نهایی خود که تغییر رفتار ایران بوده دست نیافته اند.»

 

بنابراین، دست کم یکی از دلایل استعفای برایان هوک، چنان که از ظواهر امر پیداست شکست آمریکا در رسیدن به اهدافش در قبال ایران با پیشبرد سیاست فشار حداکثری است. تصمیم او البته احتمالا با شکست احتمالی دولت ترامپ در پیشبرد قطعنامه تحریم تسلیحاتی علیه ایران در آینده نزدیک نیز ارتباط دارد.

 

هوک در ماه های گذشته تلاش کرده بود حمایت متحدان کشورش را برای رای مثبت به پیش نویس قطعنامه آمریکا برای تمدید تحریم های تسلیحاتی علیه ایران به دست بیاورد، اما آن طور که از ظواهر امر پیداست، این قطعنامه نیز نتیجه مثبتی برای آمریکا به همراه نخواهد داشت.چین و روسیه به صراحت گفته اند که با قطعنامه آمریکا مخالفند و آن را وتو خواهند کرد. کشورهای اروپایی هم تلویحا مخالفت خودشان را با تلاش آمریکا اعلام کرده اند و بر همین اساس، عده ای پیش بینی کرده اند این قطعنامه ممکن است حتی از ۹ رای موافق برای مجبور کردن چین و روسیه به استفاده از حق وتو هم برخوردار نباشد. استعفای هوک البته ممکن است فقط ناشی از ترجیحات خود او نباشد و فشارهای دولت ترامپ نیز در آن نقش داشته باشد؛ یک مقام سابق آمریکایی به روزنامه واشنگتن پست گفته ممکن است دولت ترامپ خواسته باشد هوک را اخراج و او را به یک «بلاگردان» برای آوار کردن تقصیرهای شکست کارزار فشار حداکثری تبدیل کند.

 

الیوت آبرامز کیست و چه کارنامه ای دارد؟

آبرامز که در زمان حاضر نماینده فعلی آمریکا در امور ونزوئلاست، درحالی جانشین هوک شده که هفته گذشته در جلسه استماعی در سنای آمریکا گفت که همچنان روی برنامه براندازی «نیکولاس مادورو» رئیس جمهوری ونزوئلا «سخت کار می کند». او با حفظ سمت قرار است مسوول گروه اقدام علیه ایران باشد و کارزار فشار حداکثری دولت دونالد ترامپ رئیس جمهوری آمریکا علیه ایران را ادامه دهد.

 

فارن پالیسی در این باره نوشت: آبرامز اکنون به طور همزمان مسوول دو ابتکار مهم در سیاست خارجی ترامپ شده که هیچ کدام از آنها به پیروزی قابل توجهی که کاخ سفید انتظارش را داشت، منجر نشده است.الیوت آبرامز یک جنگ طلب بدنام و حامی جوخه های ترور در آمریکای لاتین است که کارنامه سیاهی در دروغگویی و اقدامات جنایتکارانه در قبال کشورها از گواتمالا گرفته تا عراق، دارد. «استفن مایلز» مدیر اجرایی گروه ضدجنگ «پیروزی فاقد جنگ» می گوید: دوره کاری آبرامز در قبال السالوادور، گواتمالا، نیکاراگوئه و پاناما مملو است از بدترین وسوسه هایی که سیاست خارجی آمریکا به خود دیده است؛ یعنی جنگ طلبی، نقض گسترده حقوق بشر و حمایت از رژیم های خودکامه.

 

تحلیلگران معتقدند که وی همچون سایر منصوبان ترامپ برای سمت جدیدش مناسب نیست و با ادامه سیاست های شکست خورده، همچنان به منافع آمریکا لطمه می زند و فقط در زمینه ایجاد هرج ومرج، موفقیت کسب می کند. گروه ضدجنگ «کدپینک» نیز زنگ هشدار را در مورد انتصاب آبرامز به صدا درآورد و در بیانیه ای اعلام کرد: او در دهه ۱۹۸۰ از سرکوب خشونت بار بومیان «مایا» توسط ژنرال «افراین ریوس مونت» حمایت کرد. این اقدام به قدری بی رحمانه بود که سازمان ملل از آن به عنوان نسل کشی نام برده است.

 

او ادعا کرده است که ارتش السالوادور مسوول کشتار سال ۱۹۹۱ در روستای «ال موزوته» نیست اما واقعیت این است که این کشتار را گروهی رقم زدند که توسط آمریکا آموزش دیده بودند. آبرامز نه تنها این کشتار را انکار کرد، بلکه بر حمایت از دولت وقت السالوادور تاکید داشت و در سال ۱۹۹۴ در مصاحبه ای مدعی شد که سابقه آمریکا در السالوادور یکی از درخشان ترین دستاوردهاست.

 

وی در سال ۱۹۹۱ اعتراف کرد که در ارائه اطلاعات به کنگره در مورد دخالتش در پرونده موسوم به «ایران-کنترا» دروغ گفته است،که در دوره بوش پدر مورد عفو قرار گرفت. او همچنین یکی از افراد ضدفلسطینی است و به شدت از اسرائیل حمایت می کند. وی در دولت جورج بوش رئیس جمهوری پیشین آمریکا معاون شورای امنیت ملی بود و تلاش زیادی کرد تا از مذاکرات صلح در خاورمیانه جلوگیری کند. این مقام آمریکایی بارها از فشار واشنگتن بر رژیم صهیونیستی جلوگیری کرد تا این رژیم بتواند به شهرک سازی ها ادامه دهد.

 

آبرامز سال ها تلاش کرد تا آمریکا را برای حمله به عراق ترغیب کند. او در سال ۱۹۹۸ نامه ای به «بیل کلینتون» رئیس جمهوری وقت آمریکا نوشت و از او خواست تا صدام را سرنگون کند. او سپس با تاکید بر رویکرد جنگ طلبانه خود از تلاش ها برای سرنگونی «معمر قذافی» رهبر پیشین لیبی حمایت کرد. او از مخالفان برجام است و تقلای فراوانی کرد تا مانع از انجام مذاکرات و حصول توافق شود.

 

این سیاستمدار نومحافظه کار در رقابت های انتخاباتی سال ۲۰۱۶ میلادی آمریکا یکی از منتقدان ترامپ بود و حتی گفته می شد که ترامپ در سال ۲۰۱۷ به دلیل انتقادهای آبرامز از وی، پیشنهاد معاون وزیرخارجه برای او را رد کرده بود. اما در نهایت، ترامپ وی را مسوول پرونده ونزوئلا کرد؛ با این حال، همان گونه که از ابتدا معلوم بود، پروژه او برای براندازی در ونزوئلا به نتیجه نرسید و پیش بینی می شود در مورد ایران نیز همچون هوک دستاوردی نخواهد داشت.

 

«باربارا لیف» سفیر سابق آمریکا در امارات گفت: دولت ترامپ در چاله عمیقی غرق شده که خود آن را ایجاد کرده است و هیچ راهی برای مذاکره با ایران ندارد. اگر واشنگتن قبل از انتخابات سوم نوامبر تماس بگیرد، تهران آن را پاسخ نخواهد داد. به نوشته فارن پالیسی، هوک که یکی از هدایت کنندگان کارزار «فشار حداکثری» علیه ایران است، چند روز دیگر نیز در سمتش به کار خود ادامه خواهد داد تا شاهد رای گیری شورای امنیت سازمان ملل متحد درباره قطعنامه نوین آمریکا علیه ایران باشد. بنا بر این گزارش، این قطعنامه با شکست مواجه خواهد شد زیرا چین و روسیه که حق وتو دارند از این قعطنامه حمایت نخواهند کرد.

 

استقبال رسانه های اسرائیلی

همزمان با این اتفاق، گروه ها و سازمان های آمریکایی-یهودی و حامی اسرائیل از انتصاب نماینده نوین آمریکا در امور ایران استقبال کردند. «کنفرانس روسای سازمان های بزرگ یهودیان آمریکا» در بیانیه ای با توصیف الیوت آبرامز به عنوان «یک دپیلمات قدرتمند» و «حامی قوی مناسبات آمریکا و اسرائیل» افزود که او قادر است سیاست آمریکا در یک «مقطع زمانی حساس» را اجرا کند. این نهاد تاکید کرده که «منتظر همکاری» با آبرامز در ادامه «موفقیت برایان هوک» است.

 

جک روزن، رئیس کنگره یهودیان آمریکا، گفته است که الیوت آبرامز دارای «صلاحیت بالا» برای ماموریت نوین است و مانند برایان هوک «در جهت مقابله با فعالیت های به ادعای او بدخیم ایران در خاورمیانه مصمم عمل خواهد کرد.» به ادعای روزن اما الیوت آبرامز «مهلت کمی» برای تامین هدف آمریکا در تمدید تحریم تسلیحاتی ایران دارد. مقامات ارشد اسرائیل، از جمله بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر و گابی اشکنازی، وزیرخارجه، ماه گذشته در آخرین دیدارهای خود با برایان هوک بر لزوم تمدید تحریم تسلیحاتی ایران تاکید کردند. دانی دنون، سفیر اسرائیل در سازمان ملل نیز هفته گذشته مدعی شد عدم تمدید تسلیحاتی ایران وضعیت خاورمیانه را خطرناک تر خواهد کرد. به نوشته شبکه هفت اسرائیل، برایان هوک شاخص ترین چهره در کارزار موسوم به «فشار حداکثری» آمریکا علیه ایران بود.

واکنش ایران

در ادامه این تحولات مقامات ایران به تغییر برایان هوک و جایگزینی او با الیوت آبرامز واکنش نشان دادند. در همین خصوص سخنگوی وزارت امورخارجه ایران نوشت وقتی سیاست آمریکا در قبال ایران مطرح است، تفاوتی بین جان بولتون، برایان هوک و الیوت آبرامز نیست. به گزارش خبرگزاری تسنیم، سیدعباس موسوی در صفحه توییتر خود نوشت: «تفاوتی بین جان بولتون، برایان هوک یا الیوت آبرامز نیست؛ وقتی سیاست آمریکا در قبال ایران مطرح است؛ مقامات آمریکایی لقمه بزرگ تر از دهان خود برداشته اند.

 

برای مایک پمپئو، دونالد ترامپ و آیندگان هم به همین صورت است». همزمان رایزن رسانه ای و سخنگوی نمایندگی دائم جمهوری اسلامی ایران در سازمان ملل متحد در نیویورک  در گفت وگو با رویترز ضمن تاکید بر شکست سیاست «فشار حداکثری» آمریکا علیه ایران، در واکنش به کناره گیری «برایان هوک» گفت برای تهران فرقی نمی کند چه کسی مسوول اجرای سیاست ورشکسته واشنگتن باشد.

 

به گزارش خبرگزاری فارس، «علیرضا میریوسفی» در واکنش به کنار رفتن «برایان هوک» از سمت نماینده ویژه رئیس جمهور آمریکا در امور ایران به خبرگزاری «رویترز» گفت: رفتن هوک ما را نگران نمی کند و چیزی نیست که ما آن را تغییر بازی در نظر بگیریم.در ادامه دبیر شورای عالی امنیت ملی درباره کناره گیری برایان هوک نماینده ویژه آمریکا در امور ایران عنوان کرد: «برایان» هم مثل «جان» ناکام از کاخ سفید رفت، شاید «مایک» هم قبل از رفتن «دونالد» مجبور شود، چمدان هایش را ببندد. علی شمخانی روز جمعه در توییتی با اشاره به استعفای برایان هوک نماینده ویژه آمریکا در امور ایران نوشت: «هدف راهبرد فشار حداکثری‬ از فروپاشی و تغییر نظام، به جلوگیری از ثروتمند شدن ایران‬ تبدیل شد! «برایان» هم مثل «جان» ناکام از کاخ سفید رفت. شاید «مایک» هم قبل از رفتن «دونالد» مجبور شود، چمدان هایش را ببندد.» وی از هشتگ مقاومت فعال در این توییت استفاده کرده است.

 

معنای آمدن آبرامز برای ایران 

دکتر طهمورث غلامی/  پژوهشگر ارشد مسائل آمریکا

در دولت های آمریکا رایج است که برای کشورهایی خاص نماینده های ویژه انتخاب می شود، اما اینکه تفاوت در وضعیت کنونی به چه مساله ای برمی گردد واقعیت این است که برایان هوک فردی بود که بیشتر به رکس تیلرسون نزدیک بود و در همان اوایل برای حفظ برجام تلاش می کرد، اما بعدها رویکرد خود را در قبال ایران و متاثر از سیاست ترامپ تغییر داد.برخلاف هوک، آبرامز چهره ای تندروتر و افراطی تر است و به صراحت خود را یک نومحافظه کار می داند و معتقد به استفاده از ابزار نظامی در برخورد با برخی کشورهاست.در مورد ونزوئلا نیز خرابکاری هایی که او دراین پرونده انجام داد به مراتب بیش از برایان هوک بوده است.

 

بنابراین از این حیث او برخلاف هوک موفق به راهبرد خرابکاری در امور ونزوئلا شد. در واقع در اثر سیاست هایی که آبرامز درهمکاری با جان بولتون در ونزوئلا داشتند، توانستند شورش ها و اعتصابات  در این کشور را راه اندازی کنند و نیکولاس مادورو را مورد فشار قرار دهند. بنابراین به نظر می رسد پمپئو انتظار دارد چنین تغییراتی در ایران نیز اتفاق بیفتد و به این خاطر آبرامز را جایگزین هوک کرده است. به نظر می رسد چون ماه های پایانی دولت ترامپ حداقل در دور نخست است و مشخص نیست ترامپ بتواند در دور دوم پیروز شود، انتصاب آبرامز به عنوان رئیس گروه اقدام ویژه علیه ایران، به مفهوم پیگیری سیاست مشابه ونزوئلا در ایران خواهد بود، اگرچه عملا تغییر خاصی را به دنبال نخواهد داشت.

   

دنیای اقتصاد  

 

.

دنیای اقتصاد